نقاشی های متین طوافی
نقاش در زمینه طراحی - مداد رنگی - رنگ روغن - گچ رنگی -سیاه قلم
نگارش در تاريخ بیست و هفتم دی 1389 توسط متین طوافی

میخوام در این وبلاگ برای علاقه مندان به هنر نقاشی در مورد ابزار - تکنیک و سبک های مختلف نقاشی مطلب بزارم.امیدوارم که مفید باشه.

برای شروع نقاشی ابتدا بایدبا مواد وابزارهای کشیدن نقاشی آشنا شویم که در ابتدا از ابزار طراحی که پایه و اساس یادگیری هر نقاش موفق هست آغازمیکنیم.

 


مواد وابزارهای طراحی

مواد وابزارهای طراحی-ونیز روش های کاربردشان بسیار متنوعند.نه فقط با مداد-زغال-گچ-قلمو وانواع قلم ها-بلکه حتی با تیغه برش ومحو کن هم میتوان طراحی کرد.وسیله های طراحی را معمولا به لحاظ اثری که از خود بر روی بستر می گذارند -به دو گروه خشک (مانند مداد وزغال) وخیس (مانند قلمو ومرکب)تقسیم می کنند.اگرچه هر وسیله طراحی ویژگی کاربرد مشخصی دارد می توان آن رابا روش دیگری نیز بکار برد.همچنین می توان از تلفیق دو یا چند وسیله به اسلوبی جدید دست یافت. به همین سبب است که طراحی را عرصه ای وسیع برای خلاقیت می شناسند.

  1. مداد
  2. پاک کن
  3. مدادمومی
  4. مدادرنگی
  5. پاستل گچی
  6. پاستل روغنی
  7. گچ قلمی
  8. زغال


۱- (مداد)   

مداد متداولترین وسیله طراحی است.مغز مداد از گرافیت (Graphite)ساخته می شود. گرافیت نوعی کربن طبیعی است که مانند زغالسنگ بر اثر فشار لایه های زمین بر روی جنگل ها به وجود آمده-با این تفاوت که در روند شکل گیری گرافیت حرارت نیز تاثیر داشته است.

گرافیت-حدود سال ۱۵۰۰میلادی در انگلستان کشف شد. در ابتدا برای ساختن قالب گلوله های  توپ به کار میرفت اما ذیری نگذشت که قابلیت اثر گذاری آن بر روی کاغذ مورد توجه قرار گرفت. در میانه سده شانزدهم چنین معمول بود که تکه ای گرافیت را در پوست گوسفند میپچیدند وبا آن طراحی میکردند.در سال ۱۷۵۹"نیکلا ژاک کنته"شیمی دان فرانسوی مخلوطی از گرافیت و رس نرم(سیلیکات ها)را در دمای بالا حرارت داد و بدین سان روشی برای ساختن مداد ابداع کرد که هنوز هم متداول است.

 اندازه وشکل مداد

بیشتر مداد های گرافیتی را باطول متعارف۵/۱۷سانتی مترمی سازند.ولی شکل و قطر مغز مدادآنها متفاوت است.مقطع مدادها معمولا شش وجهی یا گرد ودر موارد خاص به شکل مربع یا مستطیل یا مستطیل پهن است.

درجه بندی مغز مداد

هرچه نسبت گرافیت به رس در مغز مداد بیشتر باشد مداد مرغوبتر است و میتوان با آن خطوط نرمتری رسم کرد.مغز مدادها از ۹Hتا  ۹B درجه بندی می شود. مدادهای HB وF در وسط این طیف قرار دارند.

Hardness=H(سفتی)

Blackness=B(سیاهی)

Fineness=F(نرمی)

اسلوب های خطی با مداد

مداد مزایای زیادی دارد. وسیله ای ارزان-کارامد- وتر وتمیز است.آن را در طراحی به طرق مختلف می توان به کار برد.طراح با این وسیله تا حد زیادی بر خط تسلط دارد ومیتواندخط ها را اصلاح کند-پاک کند و از نو بکشد.طراح می تواند با مداد خطوط نرم ولطیف یا خشک و تیز پدید آورد.


۲-(پاک کن ها)

یکی از دلایل عمومیت یافتن طراحی با مداد سهولت زدودن خطوط و لکه های زائد و امکان تغییر واصلاح طرح است وبرای این کار از پاک کن استفاده می شود.انواع مختلف پاک کن های نرم وسفت رامی توان در بازار یافت:پاک کن های لاستیکی معمولی-پاک کن خمیرگونه(که بیشتر در طراحی با ذغال کاربرد دارد)پاک کن آرت گام-وپاک کن هایپلاستیکی یا وینیلی.انواع پلاستیکی که بافتی محکم دارند ولی سطح را نمی خراشند برای طراحی با مداد کاملا مناسبند.در کارهای دقیق و ظریف هم میتوان از قطعات بریده شده این نوع پاک کن ها یا پاک کن مدادی استفاده کرد.

طراحی با پاک کن

استفاده از پاک کن در طراحی معمولا با طراحی مدادی تلفیق می شود.اما خود پاک کن را نیز می توان همچون وسیله ای مستقل در طراحی بکار گرفت.روش کار چنین است که نخست سطح کاغذ را با رنگسایه خاکستری یکدست می پوشانند سپس با ضربات قوی یا ملایم پاک کن خطوط کلی و بخش های روشن طرح مورد نظر را در این زمینه خاکستری پدید می آورند.


۳-(مداد مومی) 

مداد مومی یا چند کاره(All-purpose pencil)که با نامهای تجاری مختلف به بازار عرضه می شود.در اصل برای اثر گذاری بر روی سطح پلاستیک -چینی -فلز -شیشه-عکس و جز آن ساخته شده است. اما می توان برای طراحی روی کاغذ نیز بکار برد.مغز این نوع مدادها از مقدار زیادی موم -اندکی ماده پرکننده و رنگیزه پر مایه تشکیل یافته است. وجود موم نرمی وچسبناکی خاصی به این مدادها می دهد .برای ایجاد رنگسایه های روشن ونرم و یا رنگسایه های تیره و مخملی مناسب است. اثر مداد مومی بر روی کاغذ تقریبا به اثر مدادشمعی یا پاستل روغنی شباهت دارد .البته این مداد برای طراحی مناسب تر است زیرا نوک آن را به راحتی می توان تیز کرد.

طراحی خطی با مداد مومی

 امتیاز مداد مومی این است که با آن می توان خط های قوی و زمخت رسم کرد.اثر آن بر روی کاغذ ثابت می ماند و بنابراین نمی توان طرح را اصلاح کرد.با این مداد ترسیم خطهای نازک وممتد به خوبی خطهای کلفت و بریده امکان پذیر است.

 


۴-(مداد رنگی)

درگذشته مدادهای رنگی از ثبات مطلوب برخوردار نبودند واز این رو نقاشان حرفه ای چندان رغبتی به استفاده از آن نشان نمی دادند.امروزه این مشکل تا حدودی رفع شده است و دست کم می توان مدادهایی را انتخاب کرد که طبق استاندارد ثبات رنگ(BS 1006)در رده ۸-۷ قرار میگیرند.علوه بر این سازندگان با عرضه مدادهای رنگی قابل حل در آب یا تربانتین و کریون های رنگی دامنه کاربرد این رسانه را وسعت بخشیده اند ودر نتیجه اسلوب ها و روشهای کار با مداد رنگی نیز متنوع تر شده اند.

 

**در حال حاضر بهترین مارک برای کار با مداد رنگی فابر کاستل هست که نوع پلی کرومش خیلی بهتره .من که خودم به طور حرفه ای با مداد رنگی کار میکنم ازش خیلی راضی ام و نتیجه دلخواهمو میگیرم**

(برای دیدن کارهای مداد رنگی من به بخش چندین اثر از متین طوافی مراجعه کنید.)

جلوهای مداد رنگی

با مدادرنگی می توان جلوهای گوناگون بدست آورد.جلوه ها در مداد رنگی معمولی و مداد رنگی حل شدنی فرق دارند.مداد رنگی معمولی حتی روی کاغذ صاف شبکه ای از نقاط سفید پدید می آوردکه در واقع فرو رفتگی هایی است که رنگ به آنها نرسیده(این نقاط سفید نقش تعدیل کننده را ایفا میکند).مدادرنگی حل شدنی یا آبرنگی اگر خشک بکار رود اثرش نرم تر از مداد رنگی معمولی است.

انتخاب بسترها

مدادهای رنگی نسبت به خصوصیات رویه بستر بسیار حساسند در واقع اثر مدادرنگی بر روی کاغذ های نسبتا زبر( NOT)با اثر آن بر روی کاغذ های صاف (H.P)کاملا متفاوت است. اگر دوام طرح ضروری باشدباید کاغذ سفید و مرغوب طراحی بکار برد.مناسب ترین کاغذ برای کارهای دقیق و ظریف کاغذ های نوع H.P.است.

مناسب ترین کاغذها برای کار با مدادرنگی مقوای اشتنباخ و فابریانو هستند.

کاربرد مدادهای آبرنگی

بهترین روش برای ایجاد جلوه ((آبرنگی)) این است که قلموی مرطوب  یکباره بر روی طرح کشیده شود.بدین ترتیب نه فقط رنگها زیاد در هم نمی روند بلکه اثر اولیه مداد رنگی نیزباقی می ماند.

سایه زنی وهاشور زنی

در سایه زنی ساده با مداد رنگی معمولی بر روی کاغذ H.P.(صاف)خطوط موازی کاملا مشخص اند.ولی در سایه زنی با همان مدادبر روی کاغذ NOTبافت نقطه ای پدید می آید.با مدادرنگی-وقتی خشک بکار رودـنظیر همین جلوه هاحاصل میشود.با این تفاوت که خطوط یا نقطه ها اندکی فشرده ترند.چنانچه سطح کار را با قلمو اندکیخیس کنیم.رنگاب نقاط سفید کاغذ را می پوشاند و در مرزها جمع میشود.در سایه زنی یکسویه و یا هاشور زنی متقاطع وقتی رنگهای مختلف کنار هم یا روی هم قرار میگیرند جلوه آمیخته ایجاد میکنند.

رنگ زدن سراسری و یکدست

پوشاندن یک سطح با رنگسایه یکنواخت در روندی طولانی از رنگ زدن تدریجی امکان پذیر است.نکته مهم آنکه نباید مداد را با فشار زیاد بکار برد.با حرکات طبیعی دست-به عقب و جلو- میتوان سریع کار کرد.لازم است مداد مرتبا میان انگشتان چرخانده شود تا نوک آن برای سایه زنی مناسب باشد.سایه زنی با دو یا چند رنگ کیفیاتی مانند عمق مضاعف و غنای بافت به طرح می بخشدکه با یک رنگ قابل حصول نیست.

 


۵-( پاستل گچی)

 پاستل گچي  (soft pastel) خميري است از رنگيزه ي خوب ساييده شده و محلول رقيق كتيرا-يا متيل سلولز- كه به شكل قلمه در آمده{وا‍‍ژه "پاستل" از pastello ايتاليايي به معناي "خمير" گرفته شده است}.ذرات رنگيزه در پاستل گچي به سستي پيوند مي يابند و خوب به زمينه نمي چسبند.

اگرچه در سده های پانزدهم و شانزدهم از رنگیزه سست پیوند برای طراحی رنگی استفاده می شد هنر نقاشی پاستلی از سده هجدهم به بعد رواج یافت. رزالبا کاری یرا(R.Carriera)تکچهرها و طرح های جالب با پاستل پدید آورد. مریس کانت دلاتور(M.Quentin de latour)و ژان باتیست شاردن(J.Batiste Charden) از امکانات این رسانه بخوبی بهره گرفتند. ادگار دگا(E.Degas)نامدارترین نقاشی که با پاستل کار میکرد-تلفیق پاستل با مواد دیگر را نیز آزمود.

پاستل های رایج

پاستل های گچی موجود در بازار معمولا حاوی مقداری ماده محافظت کننده وگاه دارای ماده ضد قارچ اند.در رنگسایه های مختلف از هر رنگ به مقدار لازم گل سفید به کار میرود(پاستل های روشن به مقدار زیاد گل سفید و اندکی رنگیزه دارند).

تولید کنندگان مواد هنری-انواع پاستل های گچی سفت-نیمه سخت- ونرم در شکل های مختلف(مستطیلی پهن یا باریک ویا استوانه ای)را به بازار عرضه میکنند.مدادپاستل با غلاف چوبی نیز ساخته میشود که مغز آن سخت تر از قلمه پاستل است.

تثبیت کنند های پاستل

ذرات رنگیزه پاستل گچی مانند"غبار" بر روی زمینه می نشینند و بسا که با فوت کردن ملایم پراکنده شوند.بنابراین طرح یا نقاشی پاستلی را پس از اتمام کار باید به طریقی حفظ کرد.بدین منظور غالبا ماده تثبیت کننده(Fixative)به کار میبرند.یاد آور می شوم که تثبیت کننده ها نمود نقاشی پاستل را کم یا بیش تغییر میدهند.در بعضی رنگیزه های پاستل احتمال تغییر رنگ بیشتر است.

اگر نقاشی یا طراحی پاستلی در قاب شیشه ای جای داده شود دیگر تثبیت آن ضرورتی ندارد.

 بستر ها و زمینه ها

رنگ پاستل به راحتی بر سطح کاغذ های NOTمی نشیند.از کاغذهای H.P.هم می توان برای بستر طراحی با پاستل استفاده کرد ولی کاغذ های براق به هیچ وجه برای این کار مناسب نیستند.در واقع استقرار ذرات رنگیزه بر روی سطح بستر مستلزم دندانه دار بودن آن است.بنابراین پاستل را نه فقط بر روی کاغذ های طراحی وآبرنگ بلکه روی تخته یا مقوای آستر کاری شده نیز می توان به کار برد.

اغلب نقاشانی که با پاستل گچی کار میکنند کاغذ رنگدار را بر کاغذ سفید ترجیح می دهند.برای ته رنگ زدن بر کاغذ سفید می توان از آبرنگ-تمپرا-آکریلیک رقیق و حتی از جوهرهای با ثبات استفاده کرد.کاغذ های رنگی مخصوص کار با پاستل - در رنگ های متنوع و طیفی از خاکستری های روشن تا سیاه - در بازار یافت می شود.

محافظت از آثار پاستلی

نقاشی یا طرح پاستلی باید همواره در محیطی خشک نگه داری شود تا از تاثیر مخرب قارچ ها مصون بماند. برای محافظت نقاشی لازم است که در قاب شیشه ای نگه داری شود و پشت قاب با مقوا بسته شود.

 روش های کار با پاستل گچی

 

 طراحی پاستلی کیفیتی نرم ومات دارد.هنگامی که قلمه پاستل برسطح بستر کشیده می شود -رنگیزه خرد شده در الیاف کاغذ و یا در روکش بستر جای میگیرد.مقداری از غبار رنگ هم در هوا و کف زمین وروی دست ها و لباس پراکنده میشود.به همین دلیل باید از کاربرد پاستل های حاوی رنگیزه سمی خودداری کرد.

جلوه های خطی و رنگسایه ای

روش معمول در نقاشی پاستل این است که ابتدا رنگ ها ورنگسایه ها را با انگشت-محوکن ویا قلمو به نرمی در هم می آمیزند و سپس روی این سطح رنگی-لکه ها یا خطوط دیگری میگذارند.نحوه استقرار رنگیزه بر سطح کاغذ بستگی دارد به میزان فشاری که بر قلمه وارد می آید.

چهره نگاری با پاستل

پاستل به دلیل خصوصیاتش ماده مناسبی برای چهره نگاری است.با پاستل می توان سایه ها وروشنی های چهره را به طور کامل باز نمایی کرد.هرچند که پاستل های گچی ماهیتا در طیف رنگسایه های متوسط تا روشن بهتر عمل میکنند.روش درست این است که کار از نواحی روشن وبه سایه های تیره ختم شود.در کار با پاستل باید مواظب بود که بخش های نقاشی شده بر اثر تماس دست مخدوش نشوند.برای تغییر و اصلاح کار میتوان از پاک کن خمیرگونه استفاده کرد.

 برای دیدن چندین اثر زیبا از کار با پاستل گچی به

 "ادامه مطلب "بروید.


ادامه مطلب...

اسلایدر